Ultrabewerkt voedsel checken met NOVA
Chuw checkt hoe bewerkt een product is met de NOVA-indeling, verlaagt de score bij ultrabewerking (NOVA 4) en laat dat zien als een van de redenen achter de score.
Gratis te proberen. Geen account nodig.
Vier groepen,
van akker tot fabriek.
NOVA deelt eten in naar de mate van bewerking, niet naar voedingsstoffen.
- NOVA 1: Onbewerkt of minimaal bewerkt
- Eten zoals het is, of alleen schoongemaakt, ingevroren, gedroogd of gepasteuriseerd: fruit, groente, eieren, gewone melk, havervlokken.
- NOVA 2: Bewerkte keukeningrediënten
- Waar je mee kookt: olie, boter, suiker en zout.
- NOVA 3: Bewerkte voedingsmiddelen
- Eten uit groep 1 met zout, suiker of olie erbij: kaas, groente uit blik, vers gebakken brood.
- NOVA 4: Ultrabewerkte voedingsmiddelen
- Industriële recepten, grotendeels gemaakt van stoffen die uit voedsel zijn gehaald, vaak met additieven zoals aroma's, emulgatoren of zoetstoffen: frisdrank, veel verpakte snacks.
Bron: Monteiro e.a. (2019), de NOVA-indeling van voedsel.
Zo herken je het op een etiket
Lees de ingrediëntenlijst. Eén ingrediënt dat je niet in een gewone keuken vindt, is voor NOVA genoeg om een product ultrabewerkt te noemen. NOVA noemt twee soorten:
Stoffen die je zelden in een keuken gebruikt
Zoals maltodextrine, invertsuiker, glucose-fructosestroop, gehydrolyseerde eiwitten en geharde oliën.
Additieven die een product aantrekkelijker maken
Zoals aroma's, smaakversterkers, kleurstoffen, emulgatoren, zoetstoffen en verdikkingsmiddelen.
Het ‘natuurlijk aroma’ in de krokante muesli verderop is er een van. Chuw checkt dit voor je als je een product scant.
Bewerking is één reden,
niet het oordeel.
Vier echte producten, beoordeeld door Chuw. De groep telt mee, en de rest van het etiket ook.
- Amandeldrink, NOVA 3, scoort 100 van de 100 (Uitstekend).
- Pindakaas, NOVA 1, scoort 95 van de 100 (Uitstekend).
- Krokante muesli, NOVA 4, scoort 64 van de 100 (Met mate).
- Chilichips, NOVA 4, scoort 45 van de 100 (Beperken).
Bewerkt kan toch hoog scoren. De amandeldrink is NOVA 3 en scoort 100: op het etiket staan water, amandelen en zeezout.
Dezelfde groep, 19 punten verschil. De muesli en de chips zijn allebei ultrabewerkt. De muesli heeft 13,2 g vezels per 100 g; de chips hebben veel meer zout.
Zo gebruikt Chuw NOVA
De groep volgt uit de ingrediënten
Chuw deelt elk product in een NOVA-groep in op basis van de ingrediëntenlijst en past op elk product dezelfde scoreregels toe.
Ultrabewerking verlaagt de score
Een NOVA 4-product verliest punten, en op het tabblad Verdieping staat dat als reden, met hoeveel de score erdoor daalde.
Pluspunten tellen half
Bij bewerkte (NOVA 3) en ultrabewerkte (NOVA 4) producten tellen pluspunten zoals vezels voor de helft, zodat extra punten de bewerking niet kunnen verbergen. De hele score wordt niet gehalveerd.
Goed om te weten
- Is al het bewerkte eten ultrabewerkt?
- Nee. NOVA heeft vier groepen. Kaas, groente uit blik en vers gebakken brood zijn bewerkte voedingsmiddelen (groep 3); ultrabewerkte voedingsmiddelen zijn groep 4.
- Kan ultrabewerkt eten toch goed scoren?
- Binnen grenzen. De krokante muesli is ultrabewerkt en scoort 64 (Met mate): de vezels tellen mee, maar voor de helft, zodat ze de bewerking niet verbergen.
- Is ultrabewerkt eten slecht voor je?
- Chuw gebruikt geen woorden als ‘giftig’, ‘puur’ of ‘slecht’ en doet geen gezondheidsclaims. Ultrabewerking telt als één reden die een score verlaagt, naast suiker, zout, vezels en de rest, en Chuw laat zien hoeveel het meetelde.
Lees verder
Check zelf een product
Scan een etiket en open het tabblad Verdieping. Als het product ultrabewerkt is, staat dat bij de redenen, met hoeveel de score erdoor daalde.
Gratis te proberen. Geen account nodig.